Activer l’économy circulaire

DARE TO DREAM

Activer l’économy circulaire

De duurzame wereld waar we zo hard naar streven bestaat al, we moeten er gewoon genoeg oog voor kunnen hebben. Millennia lang hebben allerlei organismen onderling samengewerkt maar wanneer de mens kwam, creëerde hij een strategie van dominantie en superioriteit tegenover de natuur. Deze lijkt zich nu tegen ons te keren.

Hoe doen we het nu?

Op de dag van vandaag wordt er maar 30% van alles wat we produceren gerecycled. We verspillen, branden en begraven bijna 70% van alle kostbare grondstoffen die we uiteindelijk maar 1 keer gebruiken. Bovendien besteden we heel veel energie om van deze grondstoffen af te komen. Dit is dus dubbel en onnodig werk dat we leveren. We kunnen deze kosten en energie beter omzetten op een positieve manier met positieve en vooruitstrevende effecten.

Volgens de schrijvers is de grote oplossing biometrie en wetenschappelijke discipline. Biometrie is een nieuwe wetenschap die geïnspireerd is door levensvormen en natuurlijke fenomenen. Deze worden geïmiteerd of als inspiratie gebruikt om problemen in het mensdomein op de te lossen. Biometrie heeft ook als doel om het duurzame aspect in bedrijven te benaderen, maar bedrijven zijn hier net zo happig voor. Dit komt omdat bedrijven vooral naar het winstgevend aspect kijken, de biometrische processen richten zich meer op de ontwrichtende innovaties. Biometrie is een verantwoorde innovatie die zich focust op het lange termijnaanpak. (R.B., brief, 28 augustus 2015)

Hierdoor creëren we een manier om te produceren op een cirkelvormige manier die kan blijven bestaan met positieve gevolgen. Het volstaat niet meer om enkel te recycleren of de negatieve effecten weg te nemen, het gaat erom om direct het juiste product te maken. Het simpele design wordt plotseling veel complexer, het wordt een vaste routine dat steeds maar weer zal worden herbekeken. Het gaat niet om terug te keren naar de tijden van vroeger, maar om onze kennis te gebruiken voor het evolueren van onze methoden. Het gaat eindelijk om het veranderen van onze wegen om opnieuw te ontwerpen en produceren.

Er wordt nu ontworpen volgens de geplande veroudering, dit is het ontwerpen en produceren van producten voor gebruik tijdens een zeer specifieke tijdsperiode.  Waargenomen veroudering verwijst dan weer naar de wenselijkheid. Met andere woorden, zelfs als een product functioneel kan blijven, wordt het niet langer als elegant of passend ervaren, dus wordt het door waarneming achterhaald. De kracht van een design is echter om oplossingen voor te stellen, nieuwe ideeën te inspireren en om een nieuwe reflectie te bieden op de gevormde of de nog te vormen problemen.

Het menselijk systeem is getraind om lineair te denken, om oorzaken te bepalen, om effecten te begrijpen, om de informatie te rangschikken en te verminderen in begrijpelijke meeteenheden… Toch zijn we waarschijnlijk de enige soort die het onderlinge verband tussen organismen begrijpt. Door ons bewust te worden van de systemische reikwijdte van onze keuzes, kunnen we onszelf duurzaam invoegen in de heerschappij van de levende organismen in plaats van deze te verstoren.

Het was een fout om de mens op de top van de piramide te plaatsen, boven alle andere organismen. De mens is een soort, net zoals alle andere soorten onderhevig aan veranderingen en verstoringen in het ecosysteem. De mens verstoort het ecosysteem door het minimaliseren van de optimalisatie van het recycleren van hulpbronnen. Tegenwoordig moet de menselijke industrie ook worden geïnspireerd door de levensmechanismen die ons al talloze evoluties en innovaties hebben bewezen.

Hoe gaan we naar onze doelstelling gaan?

Het ontwerp is uitgebreid naar maatschappelijke vraagstukken, globalisering en diensten in een sterk gecommercialiseerde economie. De diversiteit aan ontwerpen wordt steeds maar complexer met meer uitdagingen, de duurzaamheid. Duurzaamheid is een eenvoudig proces, maar je moet het in alle aspecten toepassen.

De vertakkingen van het ontwerp zijn in het algemeen van toepassing op het gebied van productfabricage. Tegenwoordig is het echter een draagmantel geworden dat bijna alles omvat. ‘Design’ is een breed veld dat vele verschillende disciplines omvat. Het is een manier om waarde toe te voegen en een motor voor sociale of politieke verandering.

Het product dat wordt ontworpen moet scoren op verschillende vlakken. Het moet innovatief en nuttig zijn op kort en lang termijn. Het moet esthetiek bevatten en discreet zijn. Het product moet ook eerlijkheid bevatten, de producent mag geen zaken beloven die het product niet zal bevatten. Elk detail moet worden bekeken zodat er geen fouten inzitten. Het moet milieuvriendelijk zijn en zo minimalistisch mogelijk geproduceerd worden.

Het wordt moeilijker om een ontwerp te maken omdat het niet langer voor producten en diensten alleen is. In een steeds meer geglobaliseerde wereld groeit de behoefte om complexiteit te beheren en te begrijpen, om kansen voor creativiteit te vinden. In essentie is een ontwerp multidisciplinair en ontleent het zijn essentie en creativiteit aan permanente nieuwsgierigheid, aan het bevragen van de wereld en bewijzen.

Het is een strategisch hulpmiddel geworden om de uitdagingen aan te gaan, maar ook om er beter op te kunnen anticiperen door mogelijke adequate oplossingen te bieden. Een ontwerp zou alle niveaus moeten omvatten: operationeel, tactisch en strategisch. Het is meer dan een hulpmiddel alleen, het is een benadering van innovatie in een brede zin.

Dit multidisciplinaire en voortdurend evoluerende veld beschouwt het ontwerp als een hulpmiddel en vooral een strategisch actieve zet vanuit een intern en organisatorisch oogpunt, maar ook extern en commercieel. Op strategisch niveau zal het ontwerp verder gaan dan ‘business-as-usual’ door te proberen ‘buitengewone’ oplossingen te bieden. Dit door nieuwe bedrijfsmodellen te introduceren en zelfs in te voeren en breken zo de marktregels.

Bij de klassieke innovatie wordt er enkel gekeken naar technische haalbaarheid en economische levensvatbaarheid. Hierbij wordt enkel economische winstgevendheid overwogen. Op lang termijn is dit de werking van de meeste bedrijven.

De klant, die al tientallen jaren niet meer gelegenheid heeft gehad om te speken, wordt steeds meer gehoord, vooral via sociale media. Dit zijn waardevolle informatie-, innovatie-en inspiratiebronnen. Bedrijven integreren de behoeften van huidige of potentiële klanten.

Door dit toe te passen kan een onderzoeker zwakke signalen opmerken die aanwijzingen zijn van ongelofelijke kansen. Je moet je eerst richten op de mens en het gebruik, dan pas kan je de technologie erop toepassen. Het is de gebruikersgerichte aanpak die tot concurrentievoordeel zal leiden.

Dit systeem mist echter nog een aspect, de natuur. De omgeving wordt vaak op een relatief pessimistische manier opgeroepen om hem te “bewaren” of “redden”. Door dit te veranderen kunnen we het aspect ‘natuur’ er in verwerken zodat dit aspect van een andere invalshoek wordt bekeken.

Het ecosysteemvervuiling wordt alsmaar groter door de nieuwe onzekerheidsgebieden zoals uitputbare grondstoffen… en we verminderen de kwaliteit van de ervaring. Als we deze vier gebieden van innovatie overwegen is het heel goed mogelijk om kosten te transformeren naar bronnen van inkomsten in elke fase van de levensduur van het product. Om nieuwe activiteiten te creëren en een impact te hebben die niet langer klein maar positief is voor het ecosysteem.

Hoewel recycling over het algemeen een goede zaak is, zijn veel natuurlijke technologische en energiebronnen nodig voor de werking ervan. Hergebruik en reparatie zijn bijvoorbeeld veel deugdzamer wat betreft het gebruik van hulpbronnen, maar kunnen niet gelijk worden gesteld met recycling.

Welke wereld willen we?

Verandering vindt niet van de ene op de andere dag plaats, maar er zijn verschillende stadia waarmee deugdzame effecten snel op kleine schaal kunnen worden bereikt en geleidelijk een circulaire en positieve operatie op grotere schaal tot stand kunnen brengen.

Door de groeiende zeldzaamheid van de middelen zullen we keuzes moeten beginnen maken.  Bovendien verhoogt het massale gebruik de vervuiling van de atmosfeer waardoor er minder zonne-energie binnenkomt en de fotosynthese alsmaar minder kan beoefent worden. Door de zwakte in de optimalisatie van hulpbronnen zorgen we ervoor dat we altijd nieuwe materialen gebruiken en onszelf steeds verder en dieper bevoorraden met als gevolg storingen in het ecosysteem.

Er zijn doorheen de tijd al veel verschillende soorten organismen uitgestorven, dit gebeurt vaak na klimatologische storingen. Omgevingsstoornissen zijn tegenwoordig aan het werk, voornamelijk vanwege onze levensstijl, productie en energiekeuzes. De mensheid zal zijn wijze van energiebedrijf moeten veranderen, hetzij door andere overvloedige energiebronnen op aarde te vinden. Energie is niet ongewoon, het is ons vermogen om het te vangen dat moet veranderen.

Economie, ecologie, innovatie en design zijn factoren die een grote rol spelen bij de circulaire economie. Om te werken met circulaire economie moet je de cirkel van de levende organismen en van de natuur kennen. Als we de dingen vanuit een mondiaal perspectief bekijken, begrijpen we al snel dat de ene niet echt kan werken zonder de andere. De natuur heeft ons niet nodig, maar wij haar wel. Er zal ook een grote mentale omkering moeten komen, vooraleer we onze doelstelling zullen bereiken.

We zullen moeten leren maatschappelijk en milieu verantwoord te ondernemen. Hierdoor zullen we niet vastzitten aan één product of dienst, maar zullen we ook de werking ervan herbekijken en optimaliseren. Het gaat men om de vraag ‘waarom’ keer op keer te stellen over hoe het probleem zich heeft gevormd en hoe we dit kunnen aanpakken.

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *